Birinci Dünya Harbinin ilk aylarında Türk ordusunun en seçkin askerlerini Allahuekber Dağlarında General Kış'a teslim ettik . Askeri darbelerle iktidar olup kısa zamanda Saray'a damatlıktan Binbaşı'lığa , zıplayıp Paşa'lığa oradan da Harbiye Nazırlığına (Başkumandanlığa ) yükselen otuz küsur yaşlarındaki genç Enver Paşa , Almanların Ağustos ayında Ruslara karşı kazandıkları Tannenberg zaferinden etkilenerek Sarıkamış Kuşatma planını tasarlamıştı .

Kasım başından itibaren yağan kar Aralık ayında her tarafı bembeyaz kaplamıştı . Korkunç bir soğuk dağlarda kol geziyordu . Cepheye gelen Enver Paşa karargah olarak kullanılan sıcak bir vagonda , kafasındaki planı kumandanlarla müzakere ederken onların itirazlarını kesinlikle dikkate almıyordu . Harbiye'den hocası olan Paşa'nın " Mevsimin ağır şartlarında askerin mevcut donanımı ile harekat yapamayacağını " söylemesine hiddetlenmiş ve onu görevden almıştı .

İkmal birlikleriyle birlikte sayısı 120 bini bulan Türk ordusuna hareket emri verildi . Ordu , Allahuekber Dağlarından aşıp Sarıkamış'a inerek Rus ordusunun ikmal yollarını keserek kuşatma planını tamamlayacaktı .

Yeterli ikmal yapılamadan , sırtlarındaki yazlık kaputlarla dağlara sürülen askerler , karşılarında savaşacak Rus'ların yerine korkunç bir soğukla mücadele etmeye başladılar . Sıfırın altında 20-30 dereceyi bulan dondurucu soğuk ve tipide açlık ve yorgunluğun da etkisiyle her gece binlerce asker donarak ölmeye başladı .

Ordu kitleler halinde eriyor , ele geçen birkaç köyün haberi Enver Paşa'yı mutlu ediyor , sıcacık vagonundan verdiği "hücum" emirleriyle bir hayal dünyasında yaşıyordu . Öyle sermestti ki vasiyetini bile hazırlamıştı .

Dağlardaki askerin bir sıkıntısı da bit ve tifüs salgını idi . Korkunç bir kaşıntı , farkına varılamayan ateş ve uykuyla gelen beyaz ölüm ..Asker donuyordu . Fakat bu kahraman insanlar emre itaatsizliği , geri dönmeyi asla hatırlarına getirmiyorlardı .

Başlarında kumandanları , cephane yüklü katırları , mürettebatıyla donup heykel kesilmiş bataryalar , yol kenarlarında kardelen çiçekleri gibi dizili binlerce şehidin manzarası Enver Paşa'nın hayal dünyasında yoktu .

Ocak ayına kadar devam eden bu korkunç yolculuk bir avuç aç , yarı donmuş askerin Sarıkamış kasabasına evlerden bir dilim ekmek alabilmek ümidiyle karlara gömülerek yaptıkları son koşu ile noktalandı . Kasabaya giren askerler kimseciklerin oturmadığı evlerin kapılarını kırarak bir dilim ekmek aradılar . Rus askerleri çoktan çekilip gitmişti .

Rus General'i Bergman'ın 6 bini donarak , 14 bini de hasta ve yaralı olarak 20 bin asker kaybı vardı . Enver Paşa'nın 120 bin kişilik ordusundan geriye 12 bin kişi kaldı . 7 Bin subay ve er , Rus'lara esir düştü . Geri kalan 101 bin askerin 11 bini Moskof kurşunuyla şehit düşerken 90 bin evladımız tifüsten ve donarak can verdi . Yaralılar -25 dereceden ılık yere alınır alınmaz bitler canlanıyor , şiddetli kaşıntı ve ateşle bu sefer de tifüs hastalığı işi bitiriyordu .

Eşi Naciye Sultan'a yazdığı sevgi mektuplarında köpeğini de merak edip soran Enver Paşa'nın Sarıkamış Macerası sona ermişti . Arkasında Allahuekber dağlarında binlerce donmuş şehit bırakarak sessizce İstanbul'a döndü .

Kendisine soru sorma cesareti bulan birkaç arkadaşına " Biraz harbettik " diyordu . Türk topraklarında Galiçya'dan Süveyş'e kadar korkunç bir savaş vardı . Çanakkale korkunçtu . Düşman İstanbul'a girmeyi planlıyordu .

Sarıkamış ile ilgili müthiş bir sansür uygulandı . Gazetelerde tek cümle , tek resim görülmedi . Yıllar sonra alınan bilgiler Rus kaynaklarından doğrulandı . Halk faciayı o zaman anlayabildi . Bu gün dahi o korkunç macerayı tüm çıplaklığıyla çocuklarımıza anlatabilmiş değiliz .

Her sene karlar altında binlerce kar çiçeği açar .

O kardelenler , yüce Allah'a dalga dalga sunulan fatihaları bekleyen aziz şehitlerimizin elleridir .

Sonraki
Sonraki Konu:
Kleopatra

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Güvenlik Kodu
Korku    
Coğrafya Sitesi Matematik Sorusu Türkçe Sitesi